محسن ناجى نصرآبادى ( گروهى از پژوهشگران )
مقدمه 10
فهرست كتابهاى فارسى شده چاپى از آغاز تا سال 1370 ( فارسي )
كتاب اتّفاق الفلاسفة و اختلافهم فى خطوط الكواكب « 1 » . پسرش ابو بكر محمّد بن عمر از فضلاى علم نجوم به شمار مىرود و آثار فراوانى نگاشته است « 2 » . خ ) ابن بطريق . از مترجمان عهد منصور بود ، به دستور وى پارهاى از كتابهاى قديم ترجمه شد . ترجمههايى از جالينوس و بقراط را به وى نسبت دادهاند . پسرش ابو زكريا يحيى بن بطريق در خدمت سهل بن حسن بود « 3 » . از آثار اوست : كتاب طيماوس ( سه مقاله ) و حنين آن ترجمه را اصلاح كرده است . كتاب الترياق الى بيسن ، مجموعهاى از كتاب النفس را نيز استخراج كرده است . د ) خاندان حنين . ابو زيد حنين بن اسحاق از مترجمان معروف و چيره دست دورهء اسلامى است كه به زبانهاى سريانى ، يونانى و عربى تسلّط داشت و كتابهاى فراوانى را به زبان عربى ترجمه كرده است . حنين افزون بر ترجمهء كتابهاى طبى و علمى چندين رساله و كتاب نيز در طب و تاريخ و بعضى علوم ادبى تأليف كرد . همچنين قسمتى از كتاب جالينوس را تلخيص كرده و از آثار ترجمه شده وى مىتوان از اين كتابها نام برد : كتاب الصوت ، كتاب الحركات المجهولة ، كتاب افضل الهيئات ترجمه به سريانى و عربى ، كتاب سوء المزاج المختلف ، كتاب الادوية المفردة ، كتاب المولود لسبعة اشهر ، كتاب ردائة التنفس ، كتاب الذبول ، كتاب قوى الاغذيه و . . . « 4 » . حنين دو پسر داشت به نامهاى داود و اسحاق كه برخى از كتابهاى طبى خويش را براى آنها نگاشت و بعضى از كتابهاى جالينوس را براى آن دو ترجمه كرد . اسحاق به ترجمه كتاب پرداخت و به فلسفه ميلى وافر داشت . كتاب نفس ارسطوطاليس را به تفسير ثامسطبوس ترجمه كرد « 5 » . كتاب ما ذكره افلاطن فى طيماوس كه يك مقاله آن را حنين و سه مقاله آن را اسحاق ترجمه كرده است ، كتاب عدد المقاييس كه آن ترجمه را براى على بن يحيى فراهم آورده است ، كتاب تفسير الثانى من كتب ارسطاليس از ديگر كتابهاى اوست . از ديگر مترجمان اين دوره مىتوان از حبيش الاعسم ، اصطفن بن بسيل ، بسيل المطران ،
--> ( 1 ) ابن النديم ، همان كتاب ، ص 491 . ( 2 ) همان ، 492 . ( 3 ) همان ، 445 ، 459 ، 519 . ( 4 ) همان ، 518 . ( 5 ) تاريخ الحكماء ، 235 .